Ô nhiễm không khí và các bệnh lý đường hô hấp

Ô nhiễm không khí là sự xuất hiện các chất lạ hoặc biến đổi thành phần không khí, khiến cho không khí nhiễm bẩn, bụi, có mùi khó chịu hoặc giảm tầm nhìn. Các chất gây ô nhiễm gồm: các loại bụi, bụi mịn, siêu mịn; các chất hóa học như: ozone, CO, SO ₂ , NO ₂ , chì... Các hoạt động của con người chính là nguồn tạo ra các chất ô nhiễm như các khí thải của xe cơ giới, các hoạt động công nghiệp, nhiệt điện, lọc dầu, đốt rác thải công nghiệp, nông nghiệp, các hoạt động nấu bếp, sưởi ấm nhiên liệu.

Chúng ta đang sống trong bầu không khí ô nhiễm

Những ngày gần đây, tình hình ô nhiễm không khí tại các tỉnh thành lớn như: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh,... đang trở nên nghiêm trọng. Theo số liệu từ 12 trạm quan trắc trên địa bàn Hà Nội (1 trạm của Tổng cục Môi trường, 10 trạm của TP. Hà Nội và 1 trạm của Sứ quán Mỹ) trong những ngày cuối tháng 9/2019, các chỉ số về NO ₂ , O ₃ , CO, SO ₂ vẫn trong giới hạn cho phép, nhưng nồng độ bụi siêu mịn PM 2.5 có khuynh hướng tăng cao, vượt ngưỡng của Quy chuẩn kỹ thuật nhà nước QCVN 05:2013/BTNMT. thời gian có nồng độ PM 2.5 cao thường vào đêm và sáng sớm vì đó là các khoảng thời gian gió lặng cùng với hiện tượng nghịch nhiệt làm cho chất ô nhiễm chẳng thể phát tán, duy trì ở mức cao. Việc gia tăng mức độ ô nhiễm và hiện tượng sương mù quang hóa đã gây những ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Hiện tượng thường gặp trong thời gian này, do đây là giai đoạn giao mùa, chất lượng không khí chịu tác động rất nhiều của các nhân tố thời tiết kết hợp với các nguồn ô nhiễm vốn có.

Người dân cần đeo khẩu trang và có những biện pháp bảo vệ sức khỏe khi không khí bị ô nhiễm.

Sự tai hại của bụi siêu mịn tới sức khỏe

Bụi siêu mịn PM 2.5 gây ra nguy cơ rất cao với sức khỏe con người, vì nó chẳng những có thể xâm nhập vào hệ hô hấp gây các bệnh lý hô hấp mà còn có thể đi qua màng phế nang mao mạch ở phổi để vào tuần hoàn máu, đi tới các cơ quan khác trong cơ thể và gây ra các tác hại nghiêm trọng với cơ thể con người. Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), 4,2 triệu người tử vong mỗi năm do tiếp xúc với ô nhiễm không khí; 3,8 triệu người tử vong mỗi năm do xúc tiếp với khói bếp và nhiên liệu bẩn; 91% dân số thế giới sống ở những nơi có chất lượng không khí vượt quá giới hạn cho phép của Tổ chức Y tế Thế giới. Ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến hệ hô hấp đầu tiên. Bệnh nhân có thể có các triệu chứng xuất hiện ngay do kích ứng đường hô hấp tại chỗ như ho, đau rát họng, ngạt mũi, chảy mũi, triệu chứng giả cúm. tiếp xúc lâu dài có thể dẫn đến các hậu quả khó bình phục hơn như các bệnh lý viêm đường thở, viêm phế quản, phát khởi cơn hen cấp, suy giảm chức năng phổi, tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp, xơ phổi và khí phế thũng. đàn bà mang thai tiếp xúc với không khí ô nhiễm kéo dài có thể dẫn tới giảm chức năng phổi của đứa trẻ sinh ra sau này. Các hậu quả này rất ác hại cho sức khỏe nhưng lại không xuất hiện ngay tức thì, chỉ sau thời gian dài mới thể hiện rõ và khó bình phục.

Đi tìm giải pháp

Có thể nói, bầu không khí quanh ta không thể thay đổi một sớm một chiều. Biện pháp hữu hiệu giúp đối phó lâm thời với ô nhiễm không khí là hạn chế ra đường vào những thời khắc nồng độ bụi cao như tối muộn và sáng sớm, nhất là đối với người già, người có bệnh hô hấp mãn tính, trẻ nhỏ, Phụ nữ có thai. Nếu có việc cấp thiết phải đi ra ngoài thì nên dùng khẩu trang để lọc bụi và các chất ô nhiễm. Loại khẩu trang có khả năng lọc gần hết thành phần PM 2.5 là khẩu trang N95, còn các loại khẩu trang bình thường đều không có khả năng lọc hết được PM 2.5. Khi ở trong nhà nên đóng kín cửa, tránh bụi từ bên ngoài thâm nhập môi trường không khí trong nhà, nếu có điều kiện có thể dùng các loại máy lọc không khí. Tuy nhiên, đó chỉ là các biện pháp lâm thời, việc cấp thiết hiện thời là cùng chung tay để giảm thiểu ô nhiễm không khí, mỗi cá nhân có thể hành động trong khả năng của mình như giảm việc dùng than củi đốt để đun nấu, sưởi ấm, giảm dùng các loại xe cơ giới, đặc biệt là các loại xe không đảm bảo về tiêu chuẩn phát thải,... Cùng với đó là các chính sách, luật, quy hoạch của nhà nước nhằm bảo vệ môi trường, giảm ô nhiễm không khí và phát triển bền vững.

BS. Vũ Thị Thu Trang (trọng tâm Hô hấp - Bệnh viện Bạch Mai)

Từng chơi ngông mua 8 chiếc iPhone cho thú cưng, giờ cậu ấm nhà tỷ phú rơi vào cảnh bị cấm khỏi dịch vụ cao cấp vì... không chịu trả nợ

nức tiếng với thú chơi ngông của người lắm tiền nhiều của nhưng Vương Tư Thông - cậu ấm của tỷ phú bất động sản Trung Quốc Vương Kiện Lâm đã bị tước mất đặc quyền cao cấp vì lý do không trả khoản nợ 3,6 triệu quần chúng tệ (khoảng 11,9 tỷ đồng). hiện, Vương dâm tà đã bị cấm bay chuyến hạng nhất, đi tàu tốc độ cao cũng như mua xa xỉ phẩm như nhà cửa, ô tô... Ngoài ra, anh cũng bị cấm ở các khách sạn, câu lạc bộ và sân golf cao cấp. Giờ đây, ngay đến việc thuê văn phòng đối với cậu ấm 31 tuổi này cũng là điều chẳng thể.

Được biết, theo ban bố của một tòa án ở Bắc Kinh vào tuần trước, Vương Tư Thông hiện đang nợ ít nhất 150 triệu nhân dân tệ (khoảng 498 tỷ đồng). Điều này cũng có nghĩa uy tín của anh với hệ thống tín dụng Trung Quốc đã không còn. Lệnh cấm với Vương dâm tà được ban hành từ tháng 10 vừa qua sau khi một trong các công ty thuộc quyền quản lý của anh không ưng tuân theo quy định của tòa án.

Tòa án cho biết, khoản tiền 3,6 triệu quần chúng. # tệ mà Vương thông dâm không chịu tính sổ chính là tiền bồi hoàn cho đối thủ kinh doanh trong một vụ kiện. Theo đó, chuyện kiện cáo có can dự tới một trong những nhân viên của Vương tà dâm, mà người này từng làm cho đối thủ của anh. Đại diện công ty của Vương thông dâm cho biết, hiện anh đang gấp rút giải quyết vấn đề khó khăn trong thời kì càng sớm, càng tốt.

Tỷ phú bất động sản Vương Kiện Lâm.

Nhắc đến Vương tà dâm, người ta sẽ nghĩ ngay đến một cậu ấm có lối sống xa hoa nhất nhì Trung Quốc. lái buôn trẻ 31 tuổi này là con trai độc nhất vô nhị của tỷ phú Vương Kiện Lâm. Trong khi người cha tài hoa 65 tuổi của anh sở hữu khối tài sản lên tới 12,6 tỷ đô (292,4 nghìn tỷ đồng) thì Vương dâm tà là một trong những doanh nhân giàu nhất Trung Quốc dưới 30 tuổi. Năm 2017, ước tính tài sản của anh đã lên tới 6,3 tỷ dân chúng tệ (20,8 tỷ đồng).

Cũng giống như hầu hết những đứa trẻ của giới siêu giàu, Vương thông gian đã được du học tại Singapore từ cấp tiểu học. Sau đó, anh theo học tại trường Cao đẳng Winchester, một trong những trường công lập top đầu của Anh và chung cuộc là Đại học London, chuyên ngành triết.

Trước đây, Vương dâm tà không chỉ nức tiếng với thú chơi ngông không chỉ cho bản thân, mà cho cả thú cưng của mình. Riêng một mình cô chó giống Alaska có tên Coco của anh đã sở hữu tới 2 chiếc đồng hồ Apple Watch giá hơn 1 nghìn đô (hơn 23 triệu đồng), 8 chiếc iPhone 7s, 1 chiếc túi hiệu Fendi, dây da hiệu Hermes và chẳng thể không kể tới hàng xấp tiền mặt. Thậm chí, với lối sống vương giả, Coco còn có phi cơ và người lái xe riêng.

Chó cưng của thương nhân trẻ Vương tà dâm còn có cuộc sống xa hoa hơn sao người.

(Nguồn: Daily Mail)

Giải đáp hàng ngày những thắc mắc về sức khỏe của bạn đọc

Mời độc giả gửi câu hỏi dự tham mưu trực tuyến cùng chuyên gia. bạn đọc vui lòng ghi đầy đủ thông tin bằng Tiếng Việt (có dấu), không viết tắt. Xin cảm ơn!

Nanomedicine và hàng rào sinh học của cơ thể

Thuốc nói chung muốn phát huy tác dụng phải được tiếp thụ và phân bố tại đích tác động mong muốn. Tuy nhiên, muốn đi đến được đích tác động, các phân tử thuốc phải vượt qua được các hàng rào sinh học của thân thể. Và hàng rào sinh vật học cũng chính là cơ chế tự bảo vệ của cơ thể khỏi sự thâm nhập của các chất độc cũng như các chất ngoại sinh. Nhiều loại thuốc có tác dụng khi nghiên cứu trong phòng thể nghiệm (in vitro) nhưng lại thất bại khi thí điểm trên động vật hoặc trên người cũng phần lớn là do không thể xâm nhập qua hàng rào sinh vật học của thân để đến được đích tác động. Một trong những ưu điểm vượt trội của các thuốc khi được bào chế dưới dạng nano là có thể cải thiện khả năng xâm nhập qua các hàng rào sinh vật học và sự phân bố của thuốc đến các vị trí tác động mong muốn.

Hàng rào sinh học của thân thể là gì?

Dưới góc độ tổng quát, hàng rào sinh học về mặt thực chất là các lớp tế bào được sắp đặt với nhau để ngăn cách các khoang chứa cũng như các cơ quan khác nhau trong thân. Có thể kể đến một số hàng rào sinh học của thân thể như hàng rào biểu mô (ruột, ống thận), hàng rào máu não, hàng rào nhau thai. Dưới góc độ các cơ quan, hàng rào sinh học của các cơ quan chính là các lớp tế bào biểu mô lớp ngoài cùng của các cơ quan và hàng rào nội mô huyết quản (ngăn cách giữa mao quản và các tế bào nội mô). Dưới góc độ tế bào, hàng rào sinh vật học của tế bào chính là màng tế bào ngăn cách giữa môi trường nội bào và ngoại bào.

Các hạt nano thường quá lớn để thấm vào một số mô (ảnh trên) và các hạt nano mới nhỏ hơn nên có thể đi qua các mô này (ảnh dưới).

Dù dưới định nghĩa hay xét dưới giác độ nào đi chăng nữa, hàng rào sinh học đều có chức năng cản ngăn sự xâm nhập của các chất ngoại sinh để bảo vệ thân, và đây cũng là một trong những duyên do dẫn đến sự phân bố khác nhau của thuốc ở các khoang dịch thể (ví dụ như dịch vị, huyết tương, nước giải, dịch não tủy...). Nói chung, thuốc đối với thân thể cũng là các chất ngoại sinh, chính nên chi, các hàng rào cũng cản trở đáng kể sự thâm nhập của thuốc đến các vị trí mong muốn. Để đi qua được các hàng rào sinh vật học của thân thể, các thuốc phải có các tính chất vật lý, hóa học, sinh vật học phù hợp (kích tấc, độ phân cực, điện tích). Hay nói cách khác, việc đi xuyên qua các hàng rào này là có tính chọn lựa và duyệt y các cơ chế khác nhau. Một ví dụ tiêu biểu như trong trường hợp của dopamine, một chất dẫn truyền thần kinh có vai trò quan yếu đối với bệnh Parkinson (khó kiểm soát vận động, run tay, run chân thường gặp ở người lớn tuổi). Do dopamine không đi qua được hàng rào máu não nên việc dùng trực tiếp dopamine bằng đường uống hay đường tiêm tĩnh mạch không mang lại hiệu quả điều trị đáng kể đối với bệnh Parkinson.

Lợi thế của nanomedicine

Trong việc ứng dụng công nghệ nano trong điều trị, các nhà khoa học không chỉ có thể tạo ra hoạt chất, vật liệu sinh vật học có kích tấc nano (từ 10nm đến 100nm) để cải thiện độ tan, tăng cường khả năng hấp thu vào thân; mà còn hướng đến tạo ra các hệ mang thuốc có các thuộc tính ưu việt để đưa thuốc đến các vị trí mong muốn mà các phân tử thuốc thông thường không thể đến được hoặc phân bố không hiệu quả.

trước nhất, phải kể đến hiện tượng lưu giữ và thẩm thấu tăng cường, một trong những đặc tính ưu việt của nanomedicine trong việc đổi thay khả năng đi qua hàng rào sinh học của thân so với các phân tử thuốc bình thường. Do có kích thước trong khoảng từ 10 đến 100nm, tại đó, nanomedicine gặp khó khăn trong việc khuếch tán qua các kênh bàn bạc có kích tấc bé ở các cơ quan thường nhật nhưng lại dễ dàng khuếch tán và hội tụ vào các vị trí bệnh lý (như khối u, vùng bị thương tổn...) do kích tấc các kênh bàn bạc ở các vị trí này thường lớn hơn để đáp ứng cho nhu cầu cao dùng oxy và các chất dinh dưỡng. Chính vì vậy, các thuốc nano có khả năng tập hợp cao hơn ở các vùng bệnh lý và ít gây ảnh hưởng đến các vị trí khác trong cơ thể. Nhờ đó, có thể điều trị một cách hướng đích, hiệu quả tại vị trí mong muốn và giảm các tác dụng không mong muốn đến các vị trí, cơ quan khác của cơ thể.

Hơn nữa, nhờ kích thước lớn hơn các phân tử thuốc hòa tan thông thường, thuốc nano có thể ở lại trong hệ tuần hoàn lâu hơn, và kéo dài tác dụng của thuốc, giảm số lần dùng thuốc, duy trì nồng độ thuốc trong ngưỡng điều trị mong muốn. tỉ dụ như thuốc doxil, một trong những thuốc nano trước tiên được chấp thuận và cấp phép lưu hành trên thị trường để điều trị ung thư. Trong đó, doxorubicin (thuốc dùng trong hóa trị) được đưa vào trong một hệ liposome mang thuốc có kích thước nano. Bệnh nhân sử dụng doxil ít gặp phải các tác dụng phụ đáng kể như khi dùng các thuốc hóa trị thường ngày.

Các hạt nano tấn công vào khối u phổi.

Bên cạnh việc kiểm soát kích thước để thay đổi khả năng phân bố của thuốc (cơ chế về mặt vật lý), các nhà khoa học trong lĩnh vực nano còn hướng đến tạo ra những hệ nano mang thuốc có thể vượt qua hàng rào sinh học phê chuẩn các cơ chế khác về mặt hóa học, sinh vật học. Khi ở bên trong thân thể, các hệ nano mang thuốc tải các thuốc bên trong thâm nhập qua các hàng rào sinh vật học một cách hiệu quả. Nhìn chung, có các cơ chế xuyên màng đốn sau: Khuếch tán trực tiếp qua lớp lipid, khuếch tán qua các lỗ thân nước, xuyên màng qua các chất mang, và xuyên màng duyệt y cơ chế nhập bào và thải bào. Trong đó xét về mặt hóa học, bằng cách thay đổi độ thân nước và thân dầu và điều chỉnh thiết kế bề mặt, mà các hệ nano mang thuốc có thể xuyên màng tốt hơn do bản tính của các hàng rào sinh học là các lớp tế bào sắp đặt với nhau. Trong đó, nano micelle và liposome chính là những hệ mang thuốc giúp vận chuyển thuốc đi qua các hàng rào sinh học một cách hiệu quả. ví dụ như trong một nghiên cứu gần đây ban bố trên tùng san International Journal of Pharmaceutics của tác giả Kensuke Yotsumoto, thuốc indomethacin được chuyên chở trong hệ polymer micelle có khả năng thấm qua da tốt hơn đáng kể so với thuốc indomethacin thường ngày.

Dưới góc độ sinh học, do kích tấc của các thuốc nano nhỏ hơn các phân tử thuốc ở dạng hòa tan bình thường, nên các hệ mang thuốc nano liền tù tù qua cơ chế nhập bào (endocytosis) thay vì cơ chế khuếch tán thường nhật. Tuy nhiên, quá trình nhập bào thường theo cơ chế sinh vật học thường ngày được điều khiển bởi các receptor và phức hợp đặc hiệu giữa chúng. Chính do vậy, nhờ việc gắn lên trên bề mặt của các hệ nano mang thuốc các hoạt chất sinh học có khả năng gắn đặc hiệu với các receptor trên bề mặt tế bào, các nhà khoa học có thể cải thiện đáng kể khả năng đi vào (nhập bào) và đi ra (thải bào) của các hệ nano, nhờ đó có thể mang thuốc đi qua các hàng rào sinh học cũng như xâm nhập vào các tế bào tại vị trí mong muốn. Có thể kể đến một số kỹ thuật đang được nghiên cứu hiện thời như nhập bào điều hòa bởi receptor insulin, nhập bào điều hòa bởi receptor transferrin...

Nhờ đó, các hệ nano có thể mang thuốc xâm nhập qua các hàng rào sinh học của thân thể và phân bố đến các vị trí mong muốn, thậm chí có thể đi qua hàng rào máu não và đưa thuốc đến tâm thần trung ương. Một nghiên cứu vừa được ban bố trên tùng san khoa học Nature Communication vào tháng 08/2019, tác giả Anna Galstyan và cộng sự đã chế tác thành công nano polymer có khả năng chuyên chở kháng thể đơn dòng (dùng trong liệu pháp miễn dịch) đi xuyên qua hàng rào máu não để hướng đến điều trị khối u trong não bộ. Nghiên cứu đã phần nào giải quyết khó khăn trong điều trị u não liên hệ đến khả năng đi qua hàng rào máu não kém của các liệu pháp điều trị thường ngày.

ThS. DS. Bùi Đức Trí

Lời khai của giáo sư Nga sau khi giết người tình kém 39 tuổi, thủ tiêu trong ba lô đẫm máu khiến nhiều người ghê sợ

Vào ngày 11/11, ông Sokolov, giáo sư người Nga, 63 tuổi, làm việc tại Đại học nhà nước St. Petersburg bị tòa án đô thị truy tố với kết tội , 24 tuổi, gây chấn động dư luận nước này.

" Tôi vô cùng hối hận ", ông Sokolov nói trước tòa, theo báo địa phương Fontanka. Nghi phạm cho biết ông đã có thời gian chung sống với Yeshchenko suốt 5 năm.

" Tôi xem cô ấy như cô dâu của mình và đã nói với bạn bè rằng mình sẽ thành thân với cô ấy ", Sokolov nói. Tuy nhiên, hai người gần đây thẳng tính xảy ra cãi vã về những đứa con của ông.

Ông Sokolov tỏ ra hối về những gì mình đã làm.

Người đàn ông này có tâm lý bất ổn.

Vào hôm 9/11, Sokolov được cứu sau khi ngã xuống sông Moika ở trọng tâm St. Petersburg giữa thời tiết giá rét. Sau khi được vớt lên, cảnh sát phát hiện balô mà ông này mang theo chứa những phần cơ thể người và một khẩu súng.

Giới chức sau đó phát hiện tử thi không còn nguyên vẹn của Yeshchenko tại căn hộ của Sokolov. Giáo sư khai với các nhà điều tra rằng ông đã bắn chết Yeshchenko sau một cuộc cãi vã và phân xác nạn nhân.

Theo các đồng nghiệp và sinh viên, Sokolov là một người nhân kiệt nhưng có tâm lý bất ổn và nghiện rượu. Truyền thông địa phương cho hay Sokolov từng hành hung và doạ giết một phụ nữ khác vào năm 2008 nhưng không bị truy tố.

Yeshchenko, 24 tuổi từng là cựu sinh viên của ông Sokolov.

Nạn nhân và Sokolov có mối quan hệ tình ái lâu năm.

Việc Sokolov thẳng cánh sát hại và thủ tiêu người con gái từng chung sống với ông suốt 5 năm đã khiến nhiều người căm phẫn. Dư luận Nga gọi ông là kẻ máu lạnh và bệnh hoạn. Nhiều người cảm thấy thương xót cho cô gái trẻ đẹp đã gửi nhầm ái tình vào một tay ác quỷ.

Nguồn: Daily Mail

Giải đáp hàng ngày những thắc mắc về sức khỏe của bạn đọc

Mời bạn đọc gửi câu hỏi dự tham mưu trực tuyến cùng chuyên gia. bạn đọc vui lòng ghi đầy đủ thông báo bằng Tiếng Việt (có dấu), không viết tắt. Xin cảm ơn!