Bệnh diễn tả bởi những dát, mảng giảm sắc tố so với vùng da xung quanh, không ngứa, không đóng vảy, giới hạn rõ. Đây là bệnh lành tính, không lây, và có ảnh hưởng nhiều về mặt thẩm mỹ.
duyên do bệnh bạch biến
duyên do gây bệnh bạch biến còn chưa được biết rõ. Chỉ có một điều kiên cố rằng bạch biến xuất hiện là do sự giảm số lượng và chất lượng của các tế bào sắc tố da ở vùng da bị bệnh. một đôi giả thuyết cho rằng bệnh bạch biến có thể do ảnh hưởng của bệnh tự miễn hoặc có thể do di truyền, liên can đột biến ở gen DR4, B13 hoặc BW35 của HLA. Các tự kháng thể xem các tế bào sắc tố như là các kháng nguyên và chống lại chúng, phá hủy tế bào sắc tố và làm giảm sinh sản sắc tố melanin. Khoảng 20-30% bệnh nhân bạch biến có tự kháng thể chống lại tế bào của tuyến giáp, tuyến thượng thận, tuyến sinh dục, gan tụy nên một số bệnh nhân bạch biến có các bệnh lý kèm theo liên tưởng đến các cơ quan kể trên.
Triệu chứng của bệnh bạch biến.
Triệu chứng bệnh bạch biến
miêu tả chính của bệnh bạch biến là những dát, mảng trắng, giới hạn rõ, mất sắc tố da so với những vùng da xung quanh do các tế bào sắc tố da ở đó đã không còn hoặc đã ngưng hoạt động. Vị trí thường xuất hiện của các mảng bạch biến là những vùng hở, phơi nhiễm với ánh sáng mặt trời như tay, chân, mặt, môi.
Da trên đám bạch biến vẫn thường nhật, không bị teo, không đóng vảy, cảm giác trên da không biến đổi, không đau ngứa, không tê dại. Lông trên đám bạch biến cũng bị trắng.
Phụ thuộc vào thể bệnh bạch biến, các mảng da bị đổi màu có thể xuất hiện theo cách khác nhau:
Thể bạch biến toàn thân: đây là thể bệnh phổ biến nhất. Các mảng bạch biến thường xuất hiện ở nhiều vùng trên thân và có tính chất đối xứng.
Thể bạch biến phân đoạn: thường biểu thị chỉ một bên hoặc một vùng trên cơ thể. Thể này có khuynh hướng xuất hiện ở những bệnh nhân trẻ tuổi hơn, chỉ tiến triển trong vòng 1 đến 2 năm.
Thể bạch biến khu trú: chỉ xảy ra ở Một vài vị trí trên thân.
Rất khó để dự đoán được tiến triển của bệnh. Đôi khi các mảng bạch biến sẽ tự khu trú mà không cần điều trị. Trong hầu hết các trường hợp, các mảng da mất sắc tố sẽ lan rộng ra. Bệnh tiến triển mãn tính, có những đợt nặng lên, tổn thương thường nặng lên vào mùa hè, giảm đi vào mùa đông.
Bệnh nhân càng trẻ, tiên lượng càng tốt, có nhiều hy vọng khỏi bệnh hơn và trái lại.
Đây là bệnh ngoài da hoàn toàn không lây cho những người xung quanh, bao gồm cả những người tiếp xúc gần gụi với người bệnh.
Bệnh có chữa được không?
Bệnh bạch biến vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Hiện việc điều trị còn nhiều khó khăn, chỉ mới dừng lại ở việc giải quyết triệu chứng.
Thuốc:
Nhóm thuốc có tác dụng tăng cảm ứng với ánh sáng toàn thân hoặc tại chỗ như chế phẩm có psoralen như meladinin, melagenin kết hợp với việc chiếu tia cực tím bước sóng ngắn hoặc dài tại vùng thương tổn. Các tác dụng phụ bao gồm chán ăn, tăng men gan, vàng da. Thuốc được bôi tại chỗ có thể làm cho đám bạch biến bị đỏ rát phỏng nước nên có thể dùng phối hợp với các thuốc chống viêm, chống dị ứng, ức chế miễn dịch. Thuốc được chỉ định ở những bệnh phúc hậu 12 tuổi trở lên.
Corticosteroid là thuốc bôi được chọn lọc để kết hợp với các liệu pháp trị liệu khác như laser CO
2
, UVB phổ hẹp, dẫn xuất vitamin D
3
... đem lại hiệu quả điều trị tốt hơn, nhất là những trường hợp bạch biến khu trú. Tuy nhiên, vì tác dụng phụ mà thuốc bị hạn chế dùng cho bệnh bạch biến ở con trẻ và không nên dùng kéo dài trên 2 tháng.
Thuốc uống chống nắng: ở bệnh nhân bạch biến, chất lượng cũng như số lượng của tế bào sắc tố giảm sút nên khả năng bảo vệ thân trứ tác hại của ánh sáng dữ gây ra sự sụt giảm khả năng bảo vệ thân thể dưới tác động của ánh sáng kim ô. Ngoài việc sử dụng các thuốc chống nắng dạng bôi ngoài da, người bệnh nên kết hợp cả dạng thuốc uống chống nắng để tránh sự cháy nắng ở những vùng da giảm sắc tố.
tham vấn tâm lý:
Bệnh bạch biến gây ra nhiều tác động lên tâm lý người bệnh, gây sút giảm chất lượng cuộc sống. Một số vấn đề người bệnh phải đối mặt bao gồm thất thường về tâm lý, khó khăn về tình dục, băn khoăn, lo âu và phối hợp các vấn đề trên. Do đó, việc tham vấn tâm lý trong điều trị bạch biến là hết sức quan yếu, cần nhấn mạnh để người bệnh hiểu rõ bệnh chỉ ảnh hưởng về mặt thẩm mỹ chứ ít nguy hiểm đến tính mệnh.
Cấy tế bào sắc tố da:
Đây là phương pháp mới trong điều trị bệnh bạch biến nhưng đòi hỏi tổn phí và kỹ thuật cao nên không được áp dụng rộng rãi.
Tóm lại, bạch biến là một bệnh lý ngoài da lành tính, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Việc điều trị bệnh là một quá trình lâu dài cần sự kết hợp bền chí giữa bệnh nhân và bác sĩ. Người bệnh cần giữ vững tâm lý, tránh bi quan lo lắng làm bệnh diễn tiến nặng hơn.
BS. Minh Nguyệt
