Ung thư phổi - nỗi lo hóa xạ trị và giải pháp

Tuy nhiên các phương pháp điều trị này thường gây ra nhiều tác dụng phụ cho người bệnh. Vậy làm thế nào để hóa giải được nỗi lo hóa xạ trị cho người bệnh?

Điều trị ung thư phổi

Theo số liệu thống kê mới nhất của GLOBOCAN – một chuyên trang của Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế IARC, vào năm 2018, toàn thế giới có khoảng 2.093.876 người mắc và khoảng 1.761.007 người tử vong vì bệnh ung thư phổi. Tại Việt Nam, cũng theo thống kê của GLOBOCAN, ước tính có khoảng 23.667 ca mới mắc và 20.710 ca tử vong vì ung thư phổi trong năm vừa qua. Có nhiều nguyên nhân gây ung thư phổi, tuy nhiên khói thuốc lá được nhấn mạnh như là một trong những căn nguyên chính, chiếm 90% các tác nhân sinh bệnh. Các triệu chứng, dấu hiệu báo động thường mơ hồ, không đặc hiệu, bởi vậy dễ bị bỏ qua ở thời đoạn đầu như đau ngực, ho khan kéo dài, khó thở, ho ra máu, gầy sút cân...

Các phương pháp điều trị bệnh ung thư phổi bây giờ gồm có giải phẫu, xạ trị, điều trị toàn thân (bao gồm hóa trị độc tế bào, điều trị trúng đích và liệu pháp miễn nhiễm). Việc điều trị theo phương pháp nào và kết hợp các phương pháp với nhau ra sao để kiểm soát bệnh ung thư sẽ được các chuyên gia hội chẩn hợp nhất, dựa trên chỉ dẫn thực hành chẩn đoán và điều trị bệnh ung thư của Bộ Y tế, những khuyến nghị của Hội ung thư Hoa Kỳ (NCCN guidelines), châu Âu (ESMO guidelines) hoặc tham khảo thực hành của một số nước châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan... Ở giai đoạn bệnh còn khu trú tại chỗ (tuổi I-IIIa) thì phẫu thuật cắt thùy phổi kèm vét hạch trung thất là phương pháp điều trị chính, được ưu tiên chọn lọc trước hết.

Điều trị ung thư bằng hoá trị.

Điều trị hóa chất hay xạ trị là các phương pháp bổ sung cho phẫu thuật (còn gọi là điều trị bổ trợ) nếu kết quả giải phẫu bệnh sau mổ có di căn hạch trung thất, diện cắt còn tế bào ung thư hoặc bệnh nhân giai đoạn sớm (Ib) nhưng có yếu tố nguy cơ cao tái phát như khối u kém biệt hóa, lấn chiếm huyết mạch, diện cắt tiếp cận, kích thước u trên 4cm, lấn chiếm lá tạng màng phổi và không được vét hạch. Trường hợp người bệnh có thể trạng kém, không đủ sức khỏe hoặc bệnh lý đi kèm nặng không can thiệp giải phẫu được, bệnh nhân đức chối mổ có thể áp dụng phương pháp xạ trị đơn thuần ở thời đoạn sớm (Ia).

Phương pháp xạ trị hạt photon năng lượng cao không những cho phép nâng liều điều trị tại u, làm tăng hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu tác dụng phụ lên các mô lành xung quanh.

Ở các tuổi muộn hơn, tuy chưa phát hiện di căn xa (giai đoạn III), nhưng nếu đánh giá ban đầu chẳng thể giải phẫu ngay được do u lan rộng tại vùng (các khối u lan tràn một bên phổi hoặc di căn hạch trung thất, hạch thượng đòn) có thể chọn lựa hóa xạ trị đồng thời triệt căn theo sau điều trị bổ trợ (tùy theo điều kiện của từng trọng điểm) hoặc hóa xạ trị tiền phẫu, sau đó đánh giá nếu bệnh có đáp ứng và thể trạng bệnh nhân cho phép có thể tiến hành giải phẫu cắt thùy phổi kèm vét hạch trung thất và điều trị hóa chất bổ trợ tiếp theo.

Hóa xạ trị là phương pháp điều trị hóa chất kết hợp tia xạ theo một phác đồ chuẩn, trong đó tia xạ có tác dụng chính diệt tổ chức đích (khối u và hạch) theo trường chiếu đã được lập mưu hoạch từ trước. Còn hóa trị có tác dụng làm tăng tính nhạy cảm của tia xạ với tế bào ung thư, giúp tăng hiệu quả điều trị bệnh ung thư so với phương pháp xạ trị đơn thuần.

Tác dụng không mong muốn của hóa xạ trị và giải pháp

Hóa xạ trị trong điều trị ung thư phổi là phương thức điều trị cơ bản, có thể thay thế giải phẫu hoặc điều trị trước/sau giải phẫu tùy thời đoạn của bệnh, song đôi khi cũng mang lại nhiều tác dụng phụ không mong muốn. Các độc tính của điều trị hóa xạ trị là sự cộng hợp các tác dụng phụ do cả quá trình điều trị hóa chất và điều trị tia xạ mang lại. Những tác dụng không mong muốn này có thể xảy ra trong hoặc sau vài ngày điều trị (gọi là độc tính cấp) như nôn, buồn nôn, rụng tóc, mệt mỏi, viêm đỏ, phồng rộp, bỏng rát vùng da bị chiếu xạ, tê bì đầu chi, đau nhức xương khớp, trường hợp nặng có thể gặp sốt nhiễm khuẩn do giảm bạch huyết cầu, thiếu máu ở các chừng độ... Thông thường độc tính cấp sẽ phục hồi khi kết thúc quá trình điều trị và không để lại di chứng về sau.

Cũng có khi tác dụng phụ xuất hiện muộn sau vài tháng, thậm chí vài năm (gọi là độc tính muộn) như viêm phổi, xơ phổi do teo mô phổi sau xạ trị, suy tim không bình phục, gây ảnh hưởng nặng nề đến chất lượng sống hoặc hiểm nguy hơn có thể gây tử vong.

Để hạn chế những tác dụng không mong muốn kể trên cần có sự kết hợp chặt chịa trong công tác quản lý, theo dõi giữa thầy thuốc và người bệnh, người chăm chút nhằm phát hiện sớm, điều trị kịp thời, giảm thiểu tối đa biến chứng, di chứng của điều trị. Một số biện pháp làm giảm tác dụng phụ của hóa trị như sử dụng các thuốc chống nôn, sử dụng các chế phẩm máu (khi cần), bổ sung chế độ dinh dưỡng cân đối, đầy đủ, khoa học, tránh ăn kiêng, tập thể dục, vận động nhẹ nhõm, dùng kem dưỡng ẩm, tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất hoặc ánh sáng ác với vùng da bị chiếu xạ.

Phương pháp xạ trị điều trị ung thư.

hiện thời, với nhiều tiến bộ trong lĩnh vực xạ trị và điều trị hệ thống bệnh ung thư như việc áp dụng các phương pháp xạ trị tiên tiến: xạ trị điều biến liều (IMRT), xạ điều biến liều thể tích (VMAT), xạ phẫu (SRS) cùng với sự ra đời của các thuốc điều trị mới như thuốc kháng tyrosine kinase thế hệ 3 (osimertinib) hay các thuốc miễn dịch (durvalumab, pembrolizumab, atezolizumab) sẽ góp phần cải thiện đáng kể chất lượng điều trị, song song làm giảm thiểu tối đa tác dụng phụ trên cơ quan xung quanh và tổ chức lành của thân thể. Trong tương lai phương pháp xạ trị hạt photon năng lượng cao chẳng những cho phép nâng liều điều trị tại u, làm tăng hiệu quả điều trị mà còn giảm thiểu tác dụng phụ lên các mô lành xung quanh.

đồng thời quỹ Bảo hiểm y tế Việt Nam đã chi trả một phần hay tất cho các dịch vụ kỹ thuật cao này. Nên hiện tại tại Bệnh viện K Trung ương, các bệnh nhân ung thư có dịp tiếp cận với các phương pháp điều trị tiên tiến, sánh ngang các quốc gia trong khu vực và trên thế giới với một tổn phí và giá thành hợp. Ngoài ra, các quỹ, hội ủng hộ bệnh nhân ung thư nghèo như quỹ mai sau tươi sáng cũng giúp người bệnh trang trải phần nào khó khăn về kinh tế trong điều trị, giúp họ có thêm niềm tin chiến thắng bệnh tật.

Trong năm 2018, Bệnh viện K Trung ương cũng đã thành lập khu xạ trị kỹ thuật cao, hy vọng sẽ đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người bệnh trong nước, góp phần nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân.

Phòng bệnh

Công tác phòng chống hút thuốc lá và nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của khói thuốc lá trở thành chiến lược mấu chốt trong dự phòng bệnh ung thư phổi. Với sự tăng cường hiểu biết của người dân nhằm phát hiện các dấu hiệu sớm của bệnh như ho, đau ngực dai dẳng kéo dài hoặc gầy sút cân không rõ nguyên cớ, nhất là ở nam giới nghiện hút thuốc, cùng các tiến bộ y học đương đại hy vọng mai sau gần Việt Nam sẽ có thể khống chế và làm giảm cả tỷ lệ mắc mới cũng như tử vong của căn bệnh này.

BS.Hoàng Thu Hằng

Cô giáo "bán dâm" đổi lấy tiền giúp học trò nghèo được đến trường và cái chết đớn đau bẽ bàng ở tuổi 21

Thầy cô giáo là những người dạy cho học sinh những bài học hay về trí tuệ và cả đạo làm người. Tuy nhiên, cô giáo trong câu chuyện dưới đây lại khác, cô đang làm nghiêm phụ cấp 1, rất yêu nghề nhưng rút cục lại rẽ hướng sang con đường mại dâm.

Đọc tới đây, có nhẽ ai cũng nghĩ rằng: “Cô giáo không ra gì thế này thì dạy dỗ học trò kiểu gì?”. Ấy thế mà đằng sau đó, đằng sau cái sự lựa chọn bán rẻ nhân phẩm và giá trị đạo đức của cô là một câu chuyện dài tràn đầy nước mắt…

Cô giáo ấy có tên là Ân Thái Hà, sinh ra và lớn lên ở một vùng quê nghèo ở tỉnh Cam Túc, Trung Quốc.

Cô gái trẻ ở vùng quê nghèo và sự lựa chọn bị chê trách

Thuở còn là một thiếu nữ với bao lăm hoài bão và hy vọng, cộng với dung mạo có phần hơn người, Thái Hà không may được cha mẹ hướng cho trở nên gái bán hoa ở những thị thành lớn - con đường mà hồ hết các cô gái trẻ cùng quê trạc tuổi Thái Hà đều lựa chọn với một lý do độc nhất vô nhị: dễ kiếm tiền và không cần phải học hành gì thêm cả.

Tuy nhiên, Thái Hà vẫn quyết định làm trái ý ba má. Sau khi tốt nghiệp cấp 3, cô nối đeo đuổi con đường học thức bất chấp cho cái nghèo vẫn cứ đeo bám gia đình. Cứ thế, Thái Hà trở nên một cái gai trong mắt gia đình vì “vô tích sự, chẳng làm gì giúp đỡ được cho cha mẹ”. Thậm chí, dân làng khi ấy cũng cho rằng Thái Hà “nghèo mà tỏ vẻ thanh cao”.

Ít lâu sau đó, khi hay tin trường tiểu học trong thôn đang thiếu đay nghiến. Ân Thái Hà chóng vánh nộp đơn xin ứng tuyển dạy học miễn phí cho trẻ con nghèo. sang vài cuộc sát hạch, chung cuộc Thái Hà được chọn.

Bảo là trường nhưng bản tính nơi mà Thái Hà làm nghề giáo là một gian nhà dột nát, xập xệ, bàn ghế làm từ những cục đá thô, bục giảng xếp bằng gạch, bảng đen tự chế và phấn trắng thiếu hụt trầm trọng đôi khi phải thay bằng vôi…

Nhưng nghèo thì nào dám đòi hỏi cao, Thái Hà hiểu ở vùng mình, có nơi dạy học giúp đỡ trẻ mỏ có tri thức là tốt lắm rồi, cô không mong gì hơn cả và dẫu sao làm thầy cũng đỡ hơn là phải đi làm gái. Cứ thế, Thái Hà ngày ngày dạy lũ trẻ những con chữ, vần thơ trong niềm vui vô tận.

"Đêm đó, cô đã trao thân mình lần trước nhất trong đời để đổi lấy tiền"

Đáng tiếc, số phận của Thái Hà cheo leo hơn cô tưởng. Vào một đêm cơn bão ghé qua nơi vùng quê thái bình, sáng thức dạy mấy cô trò Ân Thái Hà thấy nơi dạy học của mình đã toang hoang, tàn tã. Trước tình trạng này, Thái Hà mạo muội khuyên thầy hiệu trưởng nên đến Sở giáo dục địa phương để xin tiền về xây dựng lại trường.

Thầy hiệu trưởng nghe theo cô, đáng tiếc ông đi ngàn dặm chung cục đã trở về tay không. Thầy Hiệu trưởng bày tỏ với cô giáo trẻ rằng Sở trưởng của Sở giáo dục muốn cô đến lấy tiền. Ân Thái Hà chẳng chờ đợi gì, ngay trong đêm cô ngay tức thì đi bộ 10km đến Sở giáo dục nhận tiền.

Khi đến nơi, Ân Thái Hà được Sở trưởng đón tiếp rất chu đáo, nói chuyện một lúc ông chỉ tay vào căn phòng rồi bảo cô vào trong đó mà lấy tiền. Khi bước vào phòng, thứ cô giáo trẻ nhìn thấy không phải là tiền mà là một chiếc giường. Và rồi chuyện gì đến cũng đến…

Cô đau đớn không? Có chứ, cô đau về cả thân xác lẫn ý thức nhưng nó có là gì so với cái khổ của lũ trẻ nghèo ở thôn cô đâu. Không có trường lớp là chúng không biết chữ, biết viết, điều đó đồng nghĩa với việc chúng sẽ muôn đời ngụp lặn trong cái nghèo mãi không thể thoát ra.

Đêm đó, cô trao thân mình lần trước hết trong thế cuộc cho Sở trưởng Sở giáo dục đổi lấy tiền xây dựng và tôn tạo trường học...

Sáng hôm sau cô quay về trường, cô điếm nhục, đớn đau, thế mà cô vẫn mỉm cười thông báo với lũ trẻ rằng, sắp tới sẽ có người tới tôn tạo trường khang trang hơn. Lũ trẻ vui lắm, điều này đã yên ủi cô phần nào. Về phần thầy hiệu trưởng, ông hiểu và biết những gì đã xảy ra vào đêm qua, ông thương cô giáo trẻ và cảm thấy bản thân mình bất lực.

"Bị vấy bẩn một lần rồi thì trẫm mình xuống dòng nước dữ thêm nữa cũng đâu có sao"

Đáng tiếc, cái mà ông không ngờ nhất là sau lần ấy Ân Thái Hà đã hình thành trong mình một suy nghĩ dại dột, bán rẻ lương tâm nghề giáo của mình chỉ vì mong muốn sẽ có thật nhiều đứa trẻ ở quê cô được đến lớp và học chữ.

Ân Thái Hà nghĩ: Làng quê đã nghèo nhưng những đứa trẻ cứ lần lượt ra đời và lớn lên, trường này sẽ nhanh thôi không còn đủ chỗ cho chúng. Trang thiết bị sẽ nhanh thôi xuống cấp trầm trọng, bão tố rồi vẫn sẽ ghé nơi này thường niên,... Cô muốn đi bán dâm, đây là cách nhanh nhất để kiếm tiền.

Cô bị vấy bẩn một lần rồi thôi thì tự sát xuống dòng nước dữ thêm cũng đâu có sao, ít nhất cô sẽ đổi lại được tiền để chắp cánh ước mơ cho thêm nhiều đứa trẻ khác. Ván bài này, cô chỉ có thắng chứ không có thua. Đạo đức là gì mà phản trắc như vậy?

Cứ thế, ít lâu sau Ân Thái Hà rời quê lên phố chính thức gia nhập vào con đường thiếu sót. Ngày cô đi, cha mẹ cô mừng lắm vì họ cho rằng cô sẽ kiếm thật nhiều tiền cho gia đình, thầy hiệu trưởng khóc còn dân làng thì bĩu môi nói “cứ tưởng thế nào”.

Chuyến hành trình tủi hổ của một cô giáo trẻ... chăm chỉ bán dâm

Với vẻ ngoài xinh đẹp, ngây thơ và có chút gì đó đượm buồn, Ân Thái Hà rất được lòng khách làng chơi ở thành phố. Cô như đóa phù dung chớm nở giữa hàng hà sa số chị em “đồng nghiệp” vốn đã không còn gì tươi mới. Tuy nhiên, chính vì điều này mà Thái Hà bị nhiều gái bán hoa khác ghét ghen, đố kị. Không ít lần cô bị họ đánh hội đồng.

Họ đâu nào biết, ngày cô rủ bỏ thân xác mình lần trước tiên cho Sở trưởng Sở giáo dục, cô như đã chết. Giờ đây, cô là một hồn ma, có bị đánh thêm nữa, bị ghét thêm nữa, cô cũng chẳng màng, cái cô quan tâm chỉ là tiền.

Theo đó, cô siêng năng làm việc, siêng năng kiếm khách. Tiền có được cô tằn tiện tối đa mà chẳng ăn tiêu gì cho bản thân mình, áo quần son phấn với cô chỉ là thứ phù du trôi nổi. Đều đặn cuối tháng, số tiền ấy sẽ được gửi về quê cho thầy hiệu trưởng dùng trong công tác xây dựng trường và mua các vật dụng cần thiết cho việc học của bọn trẻ.

Tháng trước nhất, trường mua được bảng đen, sửa lại nóc phòng.

Tháng thứ 2 phòng học có bàn gỗ.

Tháng thứ 3 bọn trẻ đều được đến lớp.

Tháng thứ 4 và thứ 5 bọn trẻ có đồng phục chỉnh tề, không còn ai phải đi chân đất đến trường nữa.

Tháng thứ 6, cô về quê thăm lũ trẻ, ngày sum họp mấy cô trò ôm nhau khóc, khóc vì mừng nhưng Thái Hà khóc cũng vì một phần tủi hổ.

Tháng thứ 7 trường có sân vận động.

Tháng thứ 8 trường xây thêm sân bóng rổ.

Tháng thứ 9 bọn trẻ đã có đầy đủ dụng cụ học tập.

Tháng thứ 10 sân trường bắt đầu treo cờ và bọn trẻ có thể đứng chào cờ, hát quốc ca.

Tháng 11 đớn đau và cái chết cô độc ngay ngày sinh nhật tuổi 21

Đến tháng 11, Ân Thái Hà có thai sau một lần khách mua dâm kiên quyết không chịu đeo bao cao su khi quan hệ. Từ đó cô trở nên “tiểu tam” vạn bất đắc dĩ. thế mà được nửa năm sau, gã đàn ông đó đã làm phản Ân Thái Hà, gã ruồng rẫy cô, xem cô như một bông hoa bên đường, chơi chán rồi bỏ.

Sau lần ấy, Ân Thái Hà thương tổn nghiêm trọng, cô đớn đau, mệt nhoài. “Nhưng bây chừ dừng lại thì ngày mai của lũ trẻ sẽ như thế nào?” , với nghĩ suy đó, cô tự xốc mình đứng dậy và tiếp kiến bước đi trên con đường mịt mùng. Ân Thái Hà đâu nào biết, sắp tới đây thôi, trên con đường tội lỗi mà cô lựa chọn sẽ có một hố sâu vạn trượng chờ…

Và rồi trong một lần quẫn, Ân Thái Hà tới cầu xin người đàn ông đã rũ bỏ cô. Đáng tiếc, hắn chẳng mảy may mủi lòng trước những giọt nước mắt của Ân Thái Hà, trơ thổ địa hơn, hắn còn giới thiệu cô cho một gã đàn ông khác ấm no hơn, sẵn sàng bỏ ra 3000USD để “mua” cô một đêm.

Không tình ái, không hy vọng, với Thái Hà tiền là ắt, thế nên cô gật đầu chấp thuận. Cô thề rằng lần này sẽ là lần cuối cùng cô dùng thể xác mình để kiếm tiền. Cô không thể chịu đựng thêm bất kỳ sự khinh khi và bội phản của bất cứ gã đàn ông đốn mạt nào nữa, cô muốn về quê, muốn về với lũ trẻ mà cô yêu. Đáng tiếc thay, lần rút cuộc cô bán dâm cũng là những giây phút rốt cuộc cô sống trên cõi đời.

Đêm ấy, Ân Thái Hà đã bị hành hạ thân xác cho đến chết. Đêm ấy, cô vừa bước qua sinh nhật tuổi 21…

"Chết với cái danh gái bán dâm thì đâu ai tiếc thương..."

Ngày chọn làm đay, những tưởng thế cuộc của Ân Thái Hà dù nghèo nhưng vẫn sẽ trôi đi trong bình yên và giản dị. Dạy học đến năm 25 tuổi cô sẽ có chồng - một người đàn ông cùng quê mà cô yêu, mươi năm sau đó cô sẽ có 2 đứa con, đến năm 50 tuổi có nhẽ cô sẽ về hưu, sống đến tận tuổi 70-80 rồi chết. Nhẹ nhàng và yên ả.

thế mà số phận trái ngang, cô chết khi vừa tròn tuổi 21, chết mà không để lại một di ngôn nào cho những đứa trẻ đang trông đợi cô trở về. Cô như mưa buông mình xuống đất, nước thấm vào đất và cô không còn nữa, không ai hay biết, cũng không ai đoái hoài. Cô chết trên giường của gã đàn ông làng chơi, chết với cái danh gái bán dâm thì đâu ai thương tiếc.

Ngày tổ chức đám tang cho cô ở quê nghèo Cam Túc, duy chỉ có những đứa trẻ và thầy hiệu trưởng tham gia. Bọn trẻ ôm tấm ảnh đen trắng của cô rồi khóc, khóc như chưa có nỗi đau nào lớn lao trên đời đủ sức khiến chúng khóc nhiều như vậy, khóc nhòe cả những trang nhật ký buồn thảm mà cô giáo Ân Thái Hà để lại…

Tầm quan trọng của khám sức khỏe định kỳ- Tác dụng với tầm soát ung thư sớm

BSCKII Nguyễn Thị Bảo- Nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Thận Hà Nội

Phòng khám Đa Khoa Vietlife chuyên thăm khám, chẩn đoán và điều trị toàn diện quơ các chuyên khoa: Nội (tổng quát, tim mạch, nội tiết đái tháo đường, cơ xương khớp, tiêu hóa), ngoại tâm thần cột sống sọ não- chấn thương chỉnh hình, sản, nhi, tai mũi họng, da liễu ...và đẩy đủ các dịch vụ cận lâm sàng: Cộng hưởng từ, nội soi tiêu hóa, xét nghiệm, siêu thanh, Xquang, điện tim, điện cơ, đo mật độ xương. Địa chỉ: - HN: Số 14 Trần Bình Trọng, Hoàn Kiếm, HN. - HCM: Số 583 Sư Vạn Hạnh, P13, Q10, HCM Hotline: 024 7307 8999 Website tham vấn trực tiếp: